శారదాభుజఙ్గప్రయాతాష్టకమ్ (08 శ్లోకాలు)

 

---

శారదా-భుజఙ్గ-ప్రయాతాష్టకమ్ 08 శ్లోకాలు

ఈ స్తోత్రం జగద్గురువు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులచే రచింపబడినది. ఇది జ్ఞాన దేవత అయిన శారదా దేవిని కీర్తిస్తుంది. భుజంగప్రయాత ఛందస్సులో సాగే ఈ అష్టకం శారదా దేవి యొక్క దివ్య సౌందర్యాన్ని, గుణగణాలను, ఆమె అనుగ్రహాన్ని, భక్తులపై ఆమెకున్న దయను వివరిస్తుంది.

---

1. సువక్షోజకుమ్భాం సుధాపూర్ణకుమ్భాం

శ్లోకపాఠం:

సువక్షోజకుమ్భాం సుధాపూర్ణకుమ్భాం

ప్రసాదావలమ్బాం ప్రపుణ్యావలమ్బామ్ ;

సదాస్యేన్దుబిమ్బాం సదానోష్ఠబిమ్బాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

సువక్షోజకుంభాం (సు + వక్షోజ + కుంభాం), సుధాపూర్ణకుంభాం (సుధా + పూర్ణ + కుంభాం), ప్రసాదావలంబాం (ప్రసాద + అవలంబం), ప్రపుణ్యావలంబాం (ప్రపుణ్య + అవలంబం), సదాస్యేందుబింబాం (సదా + ఆస్య + ఇందు + బింబం), సదానోష్ఠబింబాం (సదా + అనోష్ఠ + బింబం), భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

సువక్షోజకుంభాం, సుధాపూర్ణకుంభాం, ప్రసాదావలంబాం, ప్రపుణ్యావలంబాం, సదాస్యేందుబింబాం, సదానోష్ఠబింబాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

సువక్షోజకుంభాం = అందమైన వక్షోజాలు కలది, అవి కుంభముల వలె ఉన్నవి, సుధాపూర్ణకుంభాం = అమృతంతో నిండిన కుంభాల వలె ఉన్నవి (అంటే జ్ఞానామృతంతో నిండిన వక్షోజాలు), ప్రసాదావలంబాం = తన అనుగ్రహాన్ని (భక్తులకు) ఆధారంగా ఇచ్చేది, ప్రపుణ్యావలంబాం = గొప్ప పుణ్యానికి ఆధారమైనది, సదాస్యేందుబింబాం = ఎల్లప్పుడూ చంద్రబింబం వంటి ముఖం కలది, సదానోష్ఠబింబాం = ఎల్లప్పుడూ (పండిన) పండు వంటి ఎర్రని పెదవులు కలది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

అందమైన వక్షోజాలు కలది, అమృతంతో నిండిన కుంభాల వలె ఉన్న జ్ఞానమృత వక్షోజాలు కలది, తన అనుగ్రహాన్ని భక్తులకు ఆధారంగా ఇచ్చేది, గొప్ప పుణ్యానికి ఆధారమైనది, ఎల్లప్పుడూ చంద్రబింబం వంటి ముఖం కలది, పండిన పండు వలె ఎర్రని పెదవులు కలది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి శారీరక సౌందర్యాన్ని, ఆమె జ్ఞాన ప్రదాతృత్వాన్ని, భక్తులపై ఆమెకున్న దయను వివరిస్తుంది. వక్షోజాలను సుధాపూర్ణకుంభాలతో పోల్చడం జ్ఞానామృతాన్ని అందించే తల్లిగా ఆమెను సూచిస్తుంది.

---

2. కటాక్షే దయార్ద్రాం కరే జ్ఞానముద్రాం

శ్లోకపాఠం:

కటాక్షే దయార్ద్రాం కరే జ్ఞానముద్రాం

కలాభిర్వినిద్రాం కలాపైః సుభద్రామ్ ;

పురస్త్రీం వినిద్రాం పురస్తుంగభద్రాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

కటాక్షే, దయార్ద్రాం, కరే, జ్ఞానముద్రాం, కలాభిర్వినిద్రాం (కలాభిః + వినిద్రాం), కలాపైః, సుభద్రామ్, పురస్త్రీం, వినిద్రాం, పురస్తుంగభద్రాం (పురస్ + తుంగభద్రాం), భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

కటాక్షే దయార్ద్రాం, కరే జ్ఞానముద్రాం, కలాభిర్వినిద్రాం, కలాపైః సుభద్రాం, పురస్త్రీం, వినిద్రాం, పురస్తుంగభద్రాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

కటాక్షే = తన కటాక్షంలో, దయార్ద్రాం = దయతో నిండినది, కరే = చేతిలో, జ్ఞానముద్రాం = జ్ఞానముద్రను ధరించినది, కలాభిర్వినిద్రాం = కళలతో ఎల్లప్పుడూ జాగృతం (మెలకువగా) ఉన్నది (అంటే అనేక కళలలో నిష్ణాతురాలు), కలాపైః = కలాపాలతో (పింఛాలతో లేదా సమూహాలతో), సుభద్రామ్ = శుభకరమైనది, పురస్త్రీం = పురంలో (శృంగేరిలో) ఉండే స్త్రీని, వినిద్రాం = నిద్రలేనిది (ఎప్పుడూ భక్తులను కాపాడటానికి సిద్ధంగా ఉండేది), పురస్తుంగభద్రాం = తుంగభద్రా నదికి ముందు (తూర్పున) ఉన్నది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

కటాక్షంలో దయతో నిండినది, చేతిలో జ్ఞానముద్రను ధరించినది, కళలతో ఎల్లప్పుడూ జాగృతం ఉన్నది (కళలలో నిష్ణాతురాలు), కలాపాలతో శుభకరమైనది, శృంగేరి పురంలో ఉండే నిద్రలేనిది, తుంగభద్రానదికి తూర్పున కొలువై ఉన్న నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి జ్ఞాన ప్రదాతృత్వాన్ని (జ్ఞానముద్ర), ఆమె కళా నైపుణ్యాన్ని (కలాభిర్వినిద్రాం), ఆమె నివాసాన్ని (శృంగేరి, తుంగభద్ర), ఆమె భక్తుల పట్ల నిరంతర జాగ్రత్తను (వినిద్రాం) వివరిస్తుంది.

---

3. లలామాఙ్కఫాలాం లసద్నానలోలాం

శ్లోకపాఠం:

లలామాఙ్కఫాలాం లసద్నానలోలాం

స్వభక్తైకపాలాం యశఃశ్రీకపోలామ్ ;

కరే త్వక్షమాలాం కనత్ప్రత్నలోలాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

లలామాంకఫాలాం (లలామ + అంక + ఫాలాం), లసత్ + దాన + లోలాం, స్వభక్తైకపాలాం (స్వ + భక్త + ఏక + పాలాం), యశః + శ్రీ + కపోలామ్, కరే, తు + అక్షమాలాం, కనత్ప్రత్నలోలాం (కనత్ + రత్న + లోలాం), భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

లలామాంకఫాలాం, లసద్దానలోలాం, స్వభక్తైకపాలాం, యశఃశ్రీకపోలాం, కరే అక్షమాలాం, కనత్ప్రత్నలోలాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

లలామాంకఫాలాం = అలంకారాలు (బొట్టు) ధరించిన నుదురు కలది, లసద్దానలోలాం = ప్రకాశవంతమైన దానము చేయడంలో ఆసక్తి కలది (దానశీలి), స్వభక్తైకపాలాం = తన భక్తులను మాత్రమే రక్షించేది, యశఃశ్రీకపోలామ్ = కీర్తి, సౌందర్యంతో కూడిన చెక్కిళ్ళు కలది, కరే = చేతిలో, తు = మరియు, అక్షమాలాం = అక్షమాలను (రుద్రాక్షమాలను), కనత్ప్రత్నలోలాం = ప్రకాశించే రత్నాలతో కూడిన హారాన్ని కలది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

అలంకారాలు ధరించిన నుదురు కలది, ప్రకాశవంతమైన దానము చేయడంలో ఆసక్తి కలది, తన భక్తులను మాత్రమే రక్షించేది, కీర్తి, సౌందర్యంతో కూడిన చెక్కిళ్ళు కలది, చేతిలో అక్షమాల, ప్రకాశించే రత్నాలతో కూడిన హారం కలది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి దానశీలతను, భక్తుల రక్షణను, ఆమె దివ్య ఆభరణాలను వివరిస్తుంది. అక్షమాల జ్ఞానానికి ప్రతీక, రత్నమాల ఐశ్వర్యానికి ప్రతీక, ఆమె జ్ఞాన, ఐశ్వర్య ప్రదాత్రి అని సూచిస్తుంది.

---

4. సుసీమన్తవేణీం దృశా నిర్జితైణీం

శ్లోకపాఠం:

సుసీమంతవేణీం దృశా నిర్జితైణీం

రమత్కీరవాణీం నమద్వజ్రపాణీమ్ ;

సుధామంథరాస్యాం ముదా చింత్యవేణీం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

సుసీమంతవేణీం (సు + సీమంత + వేణీం), దృశా, నిర్జితైణీం (నిర్జిత + ఏణీం), రమత్కీరవాణీం (రమత్ + కీర + వాణీం), నమద్వజ్రపాణీం (నమత్ + వజ్రపాణీం), సుధామంథరాస్యాం (సుధా + మంథర + ఆస్యాం), ముదా, చింత్యవేణీం, భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

సుసీమంతవేణీం, దృశా నిర్జితైణీం, రమత్కీరవాణీం, నమద్వజ్రపాణీం, సుధామంథరాస్యాం, ముదా చింత్యవేణీం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

సుసీమంతవేణీం = చక్కగా విభజించబడిన పాపట, అందమైన జడ కలది, దృశా = తన చూపుతో, నిర్జితైణీం = లేడిని గెలిచినది (లేడి కనుల కంటే అందమైన కన్నులు కలది), రమత్కీరవాణీం = (చిలుక వలె) మధురమైన కంఠం కలది, నమద్వజ్రపాణీమ్ = నమస్కరించే వజ్రపాణి (ఇంద్రుడు) కలది (ఇంద్రుడిచే నమస్కరించబడేది), సుధామంథరాస్యాం = అమృతం వలె మృదువైన ముఖం కలది, ముదా = సంతోషంగా, చింత్యవేణీం = ధ్యానించదగిన జడ కలది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

చక్కగా విభజించబడిన పాపట, అందమైన జడ కలది, తన చూపుతో లేడిని గెలిచినది (లేడి కన్నుల కంటే అందమైన కన్నులు కలది), చిలుక వలె మధురమైన కంఠం కలది, ఇంద్రుడిచే నమస్కరించబడేది, అమృతం వలె మృదువైన ముఖం కలది, సంతోషంగా ధ్యానించదగిన జడ కలది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి శారీరక సౌందర్యాన్ని, ఆమె వాక్ శుద్ధిని, ఆమెకు దేవతలచే లభించే పూజనీయతను వివరిస్తుంది. ఆమె కన్నులు, కంఠం, ముఖం యొక్క సౌందర్యం ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడింది.

---

5. సుశాన్తాం సుదేహాం దృగన్తే కచాన్తాం

శ్లోకపాఠం:

సుశాన్తాం సుదేహాం దృగన్తే కచాన్తాం

లసత్సల్లతాఙ్గీమనన్తామచిన్త్యామ్ ;

స్మృతాం తాపసైః సర్గపూర్వస్థితాం తాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

సుశాంతాం, సుదేహాం, దృగంతే, కచాంతాం, లసత్సల్లతాంగీమ్ (లసత్ + సల్లతా + అంగీమ్), అనంతాం + అచింత్యామ్, స్మృతాం, తాపసైః, సర్గపూర్వస్థితాం (సర్గ + పూర్వ + స్థితాం), తాం, భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

సుశాంతాం, సుదేహాం, దృగంతే కచాంతాం, లసత్సల్లతాంగీం, అనంతాం, అచింత్యాం, తాపసైః స్మృతాం, సర్గపూర్వస్థితాం తాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

సుశాంతాం = అత్యంత శాంత స్వరూపిణిని, సుదేహాం = అందమైన దేహం కలది, దృగంతే = కంటి చివర, కచాంతాం = కేశాల చివరి భాగం వరకు (అంటే కంటి నుండి కేశాల వరకు వ్యాపించిన విశాలమైన కన్నులు కలది), లసత్సల్లతాంగీమ్ = ప్రకాశవంతమైన, అందమైన లత వంటి శరీరం కలది, అనంతాం = అంతులేనిది, అచింత్యామ్ = ఆలోచించనలవి కానిది (భక్తులు తమ ఇష్టం వచ్చినట్లుగా ఆమెను ధ్యానించడానికి వీలుగా ఉండేది, లేదా ఆమె మహిమలను ఆలోచించలేము), స్మృతాం = స్మరించబడినది, తాపసైః = తపస్సు చేసే ఋషులచే, సర్గపూర్వస్థితాం = సృష్టికి పూర్వం నుంచే ఉన్నది, తాం = అట్టి, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

అత్యంత శాంత స్వరూపిణిని, అందమైన దేహం కలది, కంటి చివర నుండి కేశాల చివరి వరకు వ్యాపించిన విశాలమైన కన్నులు కలది, ప్రకాశవంతమైన, అందమైన లత వంటి శరీరం కలది, అంతులేనిది, ఆలోచించనలవి కానిది, తపస్సు చేసే ఋషులచే స్మరించబడినది, సృష్టికి పూర్వం నుంచే ఉన్న అట్టి నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి శాంత రూపాన్ని, ఆమె అపరిమితమైన, అచింత్యమైన తత్త్వాన్ని వివరిస్తుంది. ఆమె సృష్టికి పూర్వం నుంచే ఉన్న ఆదిశక్తి అని, ఋషులచే ధ్యానించబడే పరమ శక్తి అని తెలియజేస్తుంది.

---

6. కురఙ్గే తురఙ్గే మృగేన్ద్రే ఖగేన్ద్రే

శ్లోకపాఠం:

కురఙ్గే తురఙ్గే మృగేన్ద్రే ఖగేన్ద్రే

మరాలే మదేభే మహోక్షే’ధిరూఢామ్ ;

మహత్యాం నవమ్యాం సదా సామరూపాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

కురంగే, తురంగే, మృగేంద్రే, ఖగేంద్రే, మరాలే, మదేభే, మహోక్షే + అధిరూఢాం (మహోక్షే + అధిరూఢాం), మహత్యాం, నవమ్యాం, సదా, సామరూపాం, భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

కురంగే, తురంగే, మృగేంద్రే, ఖగేంద్రే, మరాలే, మదేభే, మహోక్షే అధిరూఢాం, మహత్యాం నవమ్యాం, సదా సామరూపాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

కురంగే = జింకపై, తురంగే = గుర్రంపై, మృగేంద్రే = సింహంపై, ఖగేంద్రే = గరుడుడుపై (లేదా పక్షుల రాజుపై), మరాలే = హంసపై, మదేభే = మదించిన ఏనుగుపై, మహోక్షే = పెద్ద వృషభం (నంది)పై, అధిరూఢాం = అధిరోహించినది, మహత్యాం = గొప్ప, నవమ్యాం = నవమి నాడు (పూజింపబడేది), సదా = ఎల్లప్పుడూ, సామరూపాం = సామ్యం (సమానత్వం) కలిగినది (లేదా సామవేద స్వరూపిణి), మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

జింకపై, గుర్రంపై, సింహంపై, గరుడుడిపై (లేదా పక్షుల రాజుపై), హంసపై, మదించిన ఏనుగుపై, పెద్ద వృషభం (నంది)పై అధిరోహించినది, గొప్ప నవమి నాడు పూజింపబడేది, ఎల్లప్పుడూ సామ్య (సమానత్వ) రూపం కలది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి బహురూపాన్ని, ఆమె వివిధ వాహనాలను వివరిస్తుంది. ఆమెకు వివిధ రూపాలలో, వివిధ వాహనాలపై దర్శనమిచ్చే శక్తి ఉందని, అన్నిటిలోనూ సామ్యంగా ఉంటుందని సూచిస్తుంది. నవమి నాడు ఆమె పూజ ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతుంది.

---

7. జ్వలత్కాన్తివహ్నిం జగన్మోహనాఙ్గీం

శ్లోకపాఠం:

జ్వలత్కాంతివహ్నిం జగన్మోహనాంగీం

భజన్మానసాంభోజసుభ్రాంతభృంగీమ్ ;

నిజస్తోత్రసంగీతనృత్యప్రభాంగీం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

జ్వలత్కాంతివహ్నిం (జ్వలత్ + కాంతి + వహ్నిం), జగన్మోహనాంగీం (జగత్ + మోహన + అంగీం), భజన్మానసాంభోజసుభ్రాంతభృంగీమ్ (భజత్ + మానస + అంభోజ + సుభ్రాంత + భృంగీమ్), నిజస్తోత్రసంగీతనృత్యప్రభాంగీం (నిజ + స్తోత్ర + సంగీత + నృత్య + ప్రభా + అంగీం), భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

జ్వలత్కాంతివహ్నిం, జగన్మోహనాంగీం, భజన్మానసాంభోజసుభ్రాంతభృంగీం, నిజస్తోత్రసంగీతనృత్యప్రభాంగీం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

జ్వలత్కాంతివహ్నిం = ప్రకాశించే కాంతి అగ్ని వంటిది కలది, జగన్మోహనాంగీం = జగత్తును మోహింపజేయునంత అందమైన శరీరం కలది, భజన్మానసాంభోజసుభ్రాంతభృంగీమ్ = భక్తుల మానస పద్మాలలో సుందరంగా భ్రమించే తుమ్మెద వంటిది (భక్తుల మనసులను ఆకర్షించేది), నిజస్తోత్రసంగీతనృత్యప్రభాంగీం = తన స్తోత్రాలను, సంగీతాన్ని, నృత్యాన్ని ప్రకాశవంతమైన శరీరంతో ఆస్వాదించేది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

ప్రకాశించే కాంతి అగ్ని వంటిది కలది, జగత్తును మోహింపజేయునంత అందమైన శరీరం కలది, భక్తుల మానస పద్మాలలో సుందరంగా భ్రమించే తుమ్మెద వంటిది (భక్తుల మనసులను ఆకర్షించేది), తన స్తోత్రాలను, సంగీతాన్ని, నృత్యాన్ని ప్రకాశవంతమైన శరీరంతో ఆస్వాదించేది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం శారదా దేవి అనంత సౌందర్యాన్ని, ఆమె భక్తుల హృదయాల్లో ఎలా నివసిస్తుందో, కళలపై ఆమెకున్న ప్రీతిని వివరిస్తుంది. భక్తుల మానస పద్మంలో భ్రమించే తుమ్మెదతో పోల్చడం ద్వారా ఆమె భక్తుల చిత్తాలను ఆకర్షించే శక్తిని తెలియజేస్తుంది.

---

8. భవామ్భోజనేత్రాజసమ్పూజ్యమానాం

శ్లోకపాఠం:

భవాంభోజనేత్రాజసంపూజ్యమానాం

లసన్మందహాసప్రభావక్త్రచిహ్నామ్ ;

చలచ్చంచలాచారుతాటంకకర్ణాం

భజే శారదామ్బామజస్రం మదమ్బామ్ .

పదవిభాగము:

భవ + అంభోజనేత్రాజసంపూజ్యమానాం (భవ + అంభోజ + నేత్ర + అజ + సంపూజ్యమానాం), లసన్మందహాసప్రభావక్త్రచిహ్నామ్ (లసత్ + మంద + హాస + ప్రభా + వక్త్ర + చిహ్నామ్), చలచ్చంచలాచారుతాటంకకర్ణాం (చలత్ + చంచల + చారు + తాటంక + కర్ణాం), భజే, శారదాంబాం + అజస్రం, మద్ + అంబామ్.

అన్వయము:

భవాంభోజనేత్రాజసంపూజ్యమానాం, లసన్మందహాసప్రభావక్త్రచిహ్నాం, చలచ్చంచలాచారుతాటంకకర్ణాం మదంబం శారదాంబం అజస్రం భజే.

ప్రతి పదార్థము:

భవాంభోజనేత్రాజసంపూజ్యమానాం = శివుడు, బ్రహ్మ, కమల నేత్రుడైన విష్ణువులచే చక్కగా పూజింపబడేది, లసన్మందహాసప్రభావక్త్రచిహ్నామ్ = ప్రకాశించే మందహాసం, కాంతితో కూడిన ముఖ లక్షణాలు కలది, చలచ్చంచలాచారుతాటంకకర్ణాం = కదలాడే, ప్రకాశవంతమైన, అందమైన చెవిపోగులు (తాటంకాలు) కల చెవులు కలది, మదమ్బాం = నా తల్లి అయిన, శారదామ్బాం = శారదాదేవిని, అజస్రం = నిరంతరం, భజే = భజిస్తున్నాను.

తాత్పర్యము:

శివుడు, బ్రహ్మ, కమల నేత్రుడైన విష్ణువులచే చక్కగా పూజింపబడేది, ప్రకాశించే మందహాసం, కాంతితో కూడిన ముఖ లక్షణాలు కలది, కదలాడే, ప్రకాశవంతమైన, అందమైన చెవిపోగులు కల చెవులు కలది అయిన నా తల్లి శారదా దేవిని నిరంతరం భజిస్తున్నాను.

విశేషములు:

ఈ చివరి శ్లోకం శారదా దేవి పరమేశ్వరీ తత్త్వాన్ని, త్రిమూర్తులచే పూజింపబడే ఆమె వైభవాన్ని వివరిస్తుంది. ఆమె మందహాసం, చెవిపోగుల వర్ణన ఆమె దివ్య సౌందర్యాన్ని ముగింపు పద్యంగా మరింత స్పష్టం చేస్తుంది.

---