శివనామావల్యష్టకమ్ – (09 శ్లోకాలు)

 శివనామావల్యష్టకమ్ – (09 శ్లోకాలు)

సంసార దుఃఖాల నుండి రక్షణకై శివ ప్రార్థన

ఈ స్తోత్రం శివుని అనేక నామాలను, గుణాలను కీర్తిస్తూ సంసార దుఃఖాల నుండి రక్షణ కల్పించమని వేడుకుంటుంది. ప్రతి శ్లోకం చివరిలో "సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష" అనే ప్రార్థన పునరావృతమవుతూ, భక్తుని అంతిమ శరణాగతిని, శివుడే ఏకైక రక్షకుడని తెలియజేస్తుంది.

---

1. హే చన్ద్రచూడ మదనాన్తక శూలపాణే

శ్లోకపాఠం: హే చన్ద్రచూడ మదనాన్తక శూలపాణే స్థాణో గిరీశ గిరిజేశ మహేశ శంభో ; భూతేశ భీతభయసూదన మామనాథం సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: హే, చంద్రచూడ, మదన + అంతక, శూలపాణే, స్థాణో, గిరి + ఈశ, గిరిజా + ఈశ, మహేశ, శంభో, భూత + ఈశ, భీత + భయ + సూదన, మాం + అనాథం, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: హే చంద్రచూడ, మదనాంతక, శూలపాణే, స్థాణో, గిరీశ, గిరిజేశ, మహేశ, శంభో, భూతేశ, భీతభయసూదన! జగదీశ! అనాథం మాం సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: హే చంద్రచూడ = ఓ చంద్రుడిని శిరస్సున ధరించినవాడా!, మదనాంతక = ఓ మన్మథుడిని సంహరించినవాడా!, శూలపాణే = ఓ చేతిలో శూలం కలవాడా!, స్థాణో = ఓ స్థిరుడా!, గిరీశ = ఓ పర్వతాలకు అధిపతీ!, గిరిజేశ = ఓ పార్వతికి అధిపతీ!, మహేశ = ఓ మహేశ్వరా!, శంభో = ఓ శుభప్రదుడా!, భూతేశ = ఓ భూతాలకు అధిపతీ!, భీతభయసూదన = ఓ భయపడినవారి భయాన్ని పోగొట్టేవాడా!, మామనాథం = అనాథుడనైన నన్ను, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ చంద్రచూడా! మదనాంతకా! శూలపాణీ! స్థాణో! గిరీశా! గిరిజేశా! మహేశా! శంభో! భూతేశా! భయపడినవారి భయాన్ని పోగొట్టేవాడా! జగదీశా! అనాథుడనైన నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకం శివుని వివిధ నామాలను (చంద్రచూడ, మదనాంతక, శూలపాణి) ప్రస్తావిస్తూ, ఆయన పరమాత్మ స్వరూపాన్ని, భక్తుల భయాన్ని పోగొట్టే శక్తిని తెలియజేస్తుంది. సంసారాన్ని దుఃఖమయమైన అడవిగా పోల్చి, దాని నుండి రక్షించమని వేడుకుంటుంది.

---

2. హే పార్వతీహృదయవల్లభ చన్ద్రమౌలే

శ్లోకపాఠం: హే పార్వతీహృదయవల్లభ చన్ద్రమౌలే భూతాధిప ప్రమథనాథ గిరీశచాప ; హే వామదేవ భవ రుద్ర పినాకపాణే సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: హే, పార్వతీ + హృదయ + వల్లభ, చంద్ర + మౌలే, భూత + అధిప, ప్రమథ + నాథ, గిరీశ + చాప, హే, వామదేవ, భవ, రుద్ర, పినాక + పాణే, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: హే పార్వతీహృదయవల్లభ, చంద్రమౌలే, భూతాధిప, ప్రమథనాథ, గిరీశచాప, హే వామదేవ, భవ, రుద్ర, పినాకపాణే! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: హే పార్వతీహృదయవల్లభ = ఓ పార్వతి హృదయానికి ప్రియుడా!, చంద్రమౌలే = ఓ చంద్రుడిని శిరస్సున ధరించినవాడా!, భూతాధిప = ఓ భూతాలకు అధిపతీ!, ప్రమథనాథ = ఓ ప్రమథ గణాలకు నాయకుడా!, గిరీశచాప = ఓ మేరు పర్వతాన్ని ధనస్సుగా చేసుకున్నవాడా!, హే వామదేవ = ఓ వామదేవా!, భవ = ఓ భవా!, రుద్ర = ఓ రుద్రా!, పినాకపాణే = ఓ పినాకం (ధనస్సు) చేతిలో కలవాడా!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ పార్వతి హృదయానికి ప్రియుడా! చంద్రమౌలీ! భూతాధిపా! ప్రమథనాథా! మేరు పర్వతాన్ని ధనస్సుగా చేసుకున్నవాడా! ఓ వామదేవా! భవా! రుద్రా! పినాకపాణీ! జగదీశా! సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి నన్ను రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని కుటుంబ సంబంధాలు (పార్వతీవల్లభ), ఆయన ఆయుధాలు (గిరీశచాప - త్రిపురాసుర సంహార సమయంలో మేరు పర్వతం), భయంకర రూపాలు (రుద్ర, పినాకపాణి) ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఇది ఆయన శక్తిని, భక్తులను రక్షించే సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది.

---

3. హే నీలకణ్ఠ వృషభధ్వజ పఞ్చవక్త్ర

శ్లోకపాఠం: హే నీలకణ్ఠ వృషభధ్వజ పఞ్చవక్త్ర లోకేశ శేషవలయ ప్రమథేశ శర్వ ; హే ధూర్జటే పశుపతే గిరిజాపతే మాం సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: హే, నీల + కంఠ, వృషభ + ధ్వజ, పంచ + వక్త్ర, లోక + ఈశ, శేష + వలయ, ప్రమథ + ఈశ, శర్వ, హే, ధూర్జటే, పశు + పతే, గిరిజా + పతే, మాం, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: హే నీలకణ్ఠ, వృషభధ్వజ, పంచవక్త్ర, లోకేశ, శేషవలయ, ప్రమథేశ, శర్వ, హే ధూర్జటే, పశుపతే, గిరిజాపతే! జగదీశ! మాం సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: హే నీలకణ్ఠ = ఓ నీలకంఠుడా!, వృషభధ్వజ = ఓ వృషభం ధ్వజంగా కలవాడా!, పఞ్చవక్త్ర = ఓ ఐదు ముఖాలు కలవాడా!, లోకేశ = ఓ లోకాలకు అధిపతీ!, శేషవలయ = ఓ పాములను ఆభరణాలుగా ధరించినవాడా!, ప్రమథేశ = ఓ ప్రమథులకు అధిపతీ!, శర్వ = ఓ సకల సంహారకా!, హే ధూర్జటే = ఓ ముఖంపై ముడతలు కలవాడా (జటల వల్ల), పశుపతే = ఓ పశువులకు (జీవులకు) అధిపతీ!, గిరిజాపతే = ఓ గిరిజకు (పార్వతికి) పతీ!, మాం = నన్ను, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ నీలకణ్ఠా! వృషభధ్వజా! పఞ్చవక్త్రా! లోకేశా! శేషవలయా! ప్రమథేశా! శర్వా! ఓ ధూర్జటా! పశుపతే! గిరిజాపతే! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని ప్రసిద్ధ లక్షణాలు (నీలకంఠం, వృషభధ్వజం, పంచవక్త్రం) మరియు ఆయన స్థానాలు (లోకేశ, ప్రమథేశ) ప్రస్తావించబడ్డాయి. పశుపతి అనే నామం జీవులన్నింటికీ అధిపతి అనే అర్థాన్ని కలిగి, శివుని సర్వాధిపత్యాన్ని తెలియజేస్తుంది.

---

4. హే విశ్వనాథ శివ శఙ్కర దేవదేవ

శ్లోకపాఠం: హే విశ్వనాథ శివ శంకర దేవదేవ గఙ్గాధర ప్రమథనాయక నన్దికేశ ; బాణేశ్వరాన్ధకరిపో హర లోకనాథ సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: హే, విశ్వనాథ, శివ, శంకర, దేవ + దేవ, గంగా + ధర, ప్రమథ + నాయక, నంది + కేశ, బాణ + ఈశ్వర + అంధక + రిపో, హర, లోక + నాథ, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: హే విశ్వనాథ, శివ, శంకర, దేవదేవ, గంగాధర, ప్రమథనాయక, నందికేశ, బాణేశ్వరాంధకరిపో, హర, లోకనాథ! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: హే విశ్వనాథ = ఓ విశ్వానికి నాథుడా!, శివ = ఓ శివా!, శంకర = ఓ శుభాన్ని కలిగించేవాడా!, దేవదేవ = ఓ దేవతలకు దేవుడా!, గంగాధర = ఓ గంగను ధరించినవాడా!, ప్రమథనాయక = ఓ ప్రమథ గణాలకు నాయకుడా!, నన్దికేశ = ఓ నందీశ్వరుడికి అధిపతీ!, బాణేశ్వరాంధకరిపో = ఓ బాణాసురుడికి, అంధకాసురుడికి శత్రువా!, హర = ఓ హరుడా!, లోకనాథ = ఓ లోకనాథా!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ విశ్వనాథా! శివా! శంకరా! దేవదేవా! గంగాధరా! ప్రమథనాయకా! నన్దికేశా! బాణేశ్వరా! అంధకరిపో! హరా! లోకనాథా! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని విశ్వవ్యాప్తమైన రూపం (విశ్వనాథ), శుభంకరుడు (శంకర), దేవతలకు అధిపతి (దేవదేవ) అనే నామాలున్నాయి. గంగాధర నామం ఆయన ఔదార్యాన్ని, బాణేశ్వరాంధకరిపో నామం ఆయన సంహారక శక్తిని సూచిస్తాయి.

---

5. వారాణసీపురపతే మణికర్ణికేశ

శ్లోకపాఠం: వారాణసీపురపతే మణికర్ణికేశ వీరేశ దక్షమఖకాల విభో గణేశ ; సర్వజ్ఞ సర్వహృదయైకనివాస నాథ సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: వారాణసీ + పుర + పతే, మణికర్ణిక + ఈశ, వీర + ఈశ, దక్ష + మఖ + కాల, విభో, గణ + ఈశ, సర్వజ్ఞ, సర్వ + హృదయైక + నివాస, నాథ, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: వారాణసీపురపతే, మణికర్ణికేశ, వీరేశ, దక్షమఖకాల, విభో, గణేశ, సర్వజ్ఞ, సర్వహృదయైకనివాస, నాథ! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: వారాణసీపురపతే = ఓ వారణాసి నగరానికి అధిపతీ!, మణికర్ణికేశ = ఓ మణికర్ణికకు అధిపతీ!, వీరేశ = ఓ వీరులకు అధిపతీ!, దక్షమఖకాల = ఓ దక్ష యజ్ఞానికి అంతకుడా!, విభో = ఓ సర్వవ్యాపకా!, గణేశ = ఓ గణాలకు అధిపతీ!, సర్వజ్ఞ = ఓ సర్వజ్ఞుడా!, సర్వహృదయైకనివాస = ఓ అందరి హృదయాలలో ఒకే ఒక నివాసం కలవాడా!, నాథ = ఓ నాథా!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ వారణాసి నగరానికి అధిపతీ! మణికర్ణికేశా! వీరేశా! దక్ష యజ్ఞానికి అంతకుడా! విభో! గణేశా! సర్వజ్ఞా! అందరి హృదయాలలో నివసించేవాడా! నాథా! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని కాశీ క్షేత్రంతో అనుబంధం (వారాణసీపురపతే, మణికర్ణికేశ), ఆయన దక్ష యజ్ఞ విధ్వంసకుడు (దక్షమఖకాల) వంటి పరాక్రమాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఆయన సర్వజ్ఞుడని, అందరి హృదయాలలో నివసిస్తాడని చెప్పడం ఆయన అంతర్యామిత్వాన్ని తెలియజేస్తుంది.

---

6. శ్రీమన్మహేశ్వర కృపామయ హే దయాలో

శ్లోకపాఠం: శ్రీమన్మహేశ్వర కృపామయ హే దయాలో హే వ్యోమకేశ శితికణ్ఠ గణాధినాథ ; భస్మాంగరాగ నృకపాలకలాపమాల సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: శ్రీమన్ + మహేశ్వర, కృపామయ, హే, దయాలో, హే, వ్యోమ + కేశ, శితి + కంఠ, గణ + అధినాథ, భస్మాంగరాగ, నృకపాలకలాపమాల, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: శ్రీమన్మహేశ్వర, కృపామయ, హే దయాలో, హే వ్యోమకేశ, శితికణ్ఠ, గణాధినాథ, భస్మాంగరాగ, నృకపాలకలాపమాల! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: శ్రీమన్మహేశ్వర = ఓ శ్రీమంతుడైన మహేశ్వరా!, కృపామయ = ఓ దయామయుడా!, హే దయాలో = ఓ దయగలవాడా!, హే వ్యోమకేశ = ఓ ఆకాశం కేశాలుగా కలవాడా!, శితికణ్ఠ = ఓ నీలవర్ణపు కంఠం కలవాడా!, గణాధినాథ = ఓ గణాలకు అధిపతీ!, భస్మాంగరాగ = ఓ భస్మం పూసిన శరీరము కలవాడా!, నృకపాలకలాపమాల = ఓ నరకపాలాల దండలు కలవాడా!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ శ్రీమంతుడైన మహేశ్వరా! కృపామయా! దయాలో! ఓ వ్యోమకేశా! శితికణ్ఠా! గణాధినాథా! భస్మం పూసిన శరీరం కలవాడా! నరకపాలాల దండలు కలవాడా! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని దయాగుణం (కృపామయ, దయాలో) మరియు ఆయన విలక్షణమైన రూపాన్ని (వ్యోమకేశ, శితికణ్ఠ, భస్మాంగరాగ, నృకపాలకలాపమాల) వర్ణించారు. ఇవి ఆయన వైరాగ్యాన్ని, లోకాలకు అతీతమైన స్వభావాన్ని తెలియజేస్తాయి.

---

7. కైలాసశైలవినివాస వృషాకపే హే

శ్లోకపాఠం: కైలాసశైలవినివాస వృషాకపే హే మృత్యుంజయ త్రినయన త్రిజగన్నివాస ; నారాయణప్రియ మదాపహ శక్తినాథ సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: కైలాస + శైల + వినివాస, వృషాకపే, హే, మృత్యుంజయ, త్రి + నయన, త్రి + జగత్ + నివాస, నారాయణ + ప్రియ, మద + అపహ, శక్తి + నాథ, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: కైలాసశైలవినివాస, వృషాకపే, హే మృత్యుంజయ, త్రినయన, త్రిజగన్నివాస, నారాయణప్రియ, మదాపహ, శక్తినాథ! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: కైలాసశైలవినివాస = ఓ కైలాస పర్వతంలో నివసించేవాడా!, వృషాకపే = ఓ వృషభాన్ని వాహనంగా కలవాడా!, హే మృత్యుంజయ = ఓ మృత్యువును జయించినవాడా!, త్రినయన = ఓ మూడు కన్నులు కలవాడా!, త్రిజగన్నివాస = ఓ మూడు లోకాలలో నివసించేవాడా!, నారాయణప్రియ = ఓ నారాయణుడికి ప్రియుడా!, మదాపహ = ఓ అహంకారాన్ని పోగొట్టేవాడా!, శక్తినాథ = ఓ శక్తికి అధిపతీ!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ కైలాస పర్వతంలో నివసించేవాడా! వృషాకపే! మృత్యుంజయ! త్రినయనా! మూడు లోకాలలో నివసించేవాడా! నారాయణుడికి ప్రియుడా! అహంకారాన్ని పోగొట్టేవాడా! శక్తినాథా! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని నివాసం (కైలాసం), వాహనం (వృషభం), మృత్యువుపై విజయం (మృత్యుంజయ), త్రినేత్రం, సర్వవ్యాపకత్వం (త్రిజగన్నివాస) ప్రస్తావించబడ్డాయి. విష్ణువుతో ఆయనకు ఉన్న సంబంధం (నారాయణప్రియ) మరియు అహంకారాన్ని తొలగించే గుణం కూడా ప్రస్తావించారు.

---

8. విశ్వేశ విశ్వభవనాశక విశ్వరూప

శ్లోకపాఠం: విశ్వేశ విశ్వభవనాశక విశ్వరూప విశ్వాత్మక త్రిభువనైకగుణాధికేశ ; హే విశ్వనాథ కరుణామయ దీనబన్ధో సంసారదుఃఖగహనాజ్జగదీశ రక్ష .

పదవిభాగము: విశ్వ + ఈశ, విశ్వ + భవ + నాశక, విశ్వ + రూప, విశ్వాత్మక, త్రిభువనైక + గుణ + అధిక + ఈశ, హే, విశ్వనాథ, కరుణామయ, దీన + బంధో, సంసార + దుఃఖ + గహనాత్, జగత్ + ఈశ, రక్ష.

అన్వయము: విశ్వేశ, విశ్వభవనాశక, విశ్వరూప, విశ్వాత్మక, త్రిభువనైకగుణాధికేశ, హే విశ్వనాథ, కరుణామయ, దీనబన్ధో! జగదీశ! (మాం) సంసారదుఃఖగహనాత్ రక్ష.

ప్రతి పదార్థము: విశ్వేశ = ఓ విశ్వానికి అధిపతీ!, విశ్వభవనాశక = ఓ ప్రపంచపు పుట్టుకను నాశనం చేసేవాడా!, విశ్వరూప = ఓ విశ్వరూపం కలవాడా!, విశ్వాత్మక = ఓ విశ్వానికి ఆత్మ అయినవాడా!, త్రిభువనైకగుణాధికేశ = ఓ మూడు లోకాలలోని ఏకైక గొప్ప గుణం కలవాడా!, హే విశ్వనాథ = ఓ విశ్వనాథా!, కరుణామయ = ఓ కరుణామయుడా!, దీనబన్ధో = ఓ దీనులకు బంధువా!, సంసారదుఃఖగహనాత్ = సంసార దుఃఖమనే అడవి నుండి, జగదీశ = ఓ జగదీశా!, రక్ష = రక్షించుము.

తాత్పర్యము: ఓ విశ్వేశా! ప్రపంచపు పుట్టుకను నాశనం చేసేవాడా! విశ్వరూపా! విశ్వానికి ఆత్మ అయినవాడా! మూడు లోకాలలో ఏకైక గొప్ప గుణం కలవాడా! ఓ విశ్వనాథా! కరుణామయా! దీనబంధూ! జగదీశా! నన్ను సంసార దుఃఖమనే దట్టమైన అడవి నుండి రక్షించుము.

విశేషములు: ఈ శ్లోకంలో శివుని సర్వవ్యాపకత్వం (విశ్వేశ, విశ్వరూప, విశ్వాత్మక), సంసార బంధాలను తొలగించే శక్తి (విశ్వభవనాశక), ఆయన కరుణ (కరుణామయ, దీనబంధో) ప్రస్తావించబడ్డాయి. ఇది భక్తుని సంపూర్ణ శరణాగతిని వ్యక్తం చేస్తుంది.

---

9. గౌరీవిలాసభవనాయ మహేశ్వరాయ

శ్లోకపాఠం: గౌరీవిలాసభవనాయ మహేశ్వరాయ పఞ్చాననాయ శరణాగతకల్పకాయ ; శర్వాయ సర్వజగతామధిపాయ తస్మై దారిద్ర్యదుఃఖదహనాయ నమః శివాయ .

పదవిభాగము: గౌరీ + విలాస + భవనాయ, మహేశ్వరాయ, పంచ + ఆననాయ, శరణాగత + కల్పకాయ, శర్వాయ, సర్వ + జగతాం + అధిపాయ, తస్మై, దారిద్ర్య + దుఃఖ + దహనాయ, నమః, శివాయ.

అన్వయము: గౌరీవిలాసభవనాయ, మహేశ్వరాయ, పంచాననాయ, శరణాగతకల్పకాయ, శర్వాయ, సర్వజగతామధిపాయ, దారిద్ర్యదుఃఖదహనాయ తస్మై శివాయ నమః.

ప్రతి పదార్థము: గౌరీవిలాసభవనాయ = గౌరీదేవికి విలాస భవనం వంటివాడు (అంటే గౌరీతో నిరంతరం ఆనందించేవాడు), మహేశ్వరాయ = మహేశ్వరుడికి, పఞ్చాననాయ = ఐదు ముఖాలు కలవానికి, శరణాగతకల్పకాయ = శరణు పొందిన వారికి కల్పవృక్షం వంటివానికి, శర్వాయ = శర్వుడికి (సకల సంహారకుడికి), సర్వజగతామధిపాయ = అన్ని లోకాలకు అధిపతి అయినవానికి, తస్మై = ఆ, దారిద్ర్యదుఃఖదహనాయ = దారిద్ర్య దుఃఖాలను దహించేవానికి, నమః శివాయ = శివుడికి నమస్కారం.

తాత్పర్యము: గౌరీదేవికి విలాస భవనం వంటివానికి, మహేశ్వరుడికి, ఐదు ముఖాలు కలవానికి, శరణు పొందిన వారికి కల్పవృక్షం వంటివానికి, శర్వుడికి, అన్ని లోకాలకు అధిపతి అయినవానికి, దారిద్ర్య దుఃఖాలను దహించేవానికి ఆ శివుడికి నమస్కారం.

విశేషములు: ఈ శ్లోకం స్తోత్రం యొక్క ఫలశ్రుతి మరియు ముగింపు ప్రార్థన. ఇది శివుని వివిధ విశేషాలను మళ్ళీ ప్రస్తావిస్తూ (గౌరీతో అనుబంధం, పంచాననం, శరణాగత వత్సలుడు), దారిద్ర్య దుఃఖాలను (ఆధ్యాత్మిక, భౌతిక) నాశనం చేయమని కోరుతూ "నమః శివాయ" తో ముగుస్తుంది. ఇది శివుని అనుగ్రహం ద్వారా అన్ని కష్టాల నుండి విముక్తిని సూచిస్తుంది.

---

శివనామావల్యష్టకం సమ్పూర్ణమ్.