లక్ష్మీనృసింహ-పఞ్చరత్నమ్( 5 శ్లోకాలు)

 

శ్రీ శంకరాచార్య స్తోత్ర సర్వస్వమ్ –

                                     లక్ష్మీనృసింహ-పఞ్చరత్నమ్( 5 శ్లోకాలు)

 పదవిభాగము, అన్వయము, ప్రతి పదార్థము,   తాత్పర్యము,విశేషములతో 

                                      ఆచార్య తాడేపల్లి పతంజలి

---

లక్ష్మీనృసింహ-పఞ్చరత్నమ్

ఈ స్తోత్రం జగద్గురువు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులచే రచింపబడింది. ఇందులో ఐదు శ్లోకాలు ఉన్నాయి, ఇవి మనస్సుకు భ్రమలను విడిచిపెట్టి శ్రీ లక్ష్మీనృసింహుని పాదారవింద మకరందాన్ని సేవించమని ఉద్బోధిస్తాయి. ప్రతి శ్లోకం చివరి రెండు పాదాలు (చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపద సరసిజమకరన్దమ్) పల్లవిలా పునరావృత్తం అవుతాయి, ఇది స్తోత్రానికి ఒక ప్రత్యేకత.

---

శ్లోకం 1

శ్లోకం:

త్వత్ప్రభుజీవప్రియమిచ్ఛసి చేన్నరహరిపూజాం కురు సతతం

ప్రతిబిమ్బాలఙ్కృతిధృతికుశలో బిమ్బాలఙ్కృతిమాతనుతే ;

చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం

భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ . ౧ .

పదవిభాగము:

త్వత్ప్రభుజీవప్రియమిచ్ఛసి (త్వత్ + ప్రభు + జీవ + ప్రియం + ఇచ్ఛసి), చేత్, నరహరిపూజాం, కురు, సతతం, ప్రతిబిమ్బాలఙ్కృతిధృతికుశలో (ప్రతిబింబ + అలంకృతి + ధృతి + కుశలః), బిమ్బాలఙ్కృతిమాతనుతే (బింబ + అలంకృతిం + ఆతనుతే); చేతోభృఙ్గ (చేతః + భృంగ), భ్రమసి, వృథా, భవమరుభూమౌ (భవ + మరు + భూమౌ), విరసాయాం, భజ, భజ, లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ (లక్ష్మీ + నరసింహ + అనఘ + పద + సరసిజ + మకరందమ్).

అన్వయము:

త్వత్ప్రభుజీవప్రియమిచ్ఛసి చేత్ సతతం నరహరిపూజాం కురు. ప్రతిబిమ్బాలఙ్కృతిధృతికుశలః బిమ్బాలఙ్కృతిం ఆతనుతే. హే చేతోభృఙ్గ! విరసాయాం భవమరుభూమౌ వృథా భ్రమసి. లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరందమ్ భజ భజ.

ప్రతి పదార్థము:

త్వత్-ప్రభు-జీవ-ప్రియం = నీ యొక్క, ప్రభువుల, జీవుల, ఇష్టమైనది (మోక్షం/శ్రేయస్సు), ఇచ్ఛసి = కోరుకుంటున్నావు, చేత్ = అయితే, నరహరి-పూజాం = నరసింహస్వామి పూజను, కురు = చేయుము, సతతం = నిరంతరం, ప్రతిబింబ-అలంకృతి-ధృతి-కుశలః = ప్రతిబింబాన్ని అలంకరించడంలో నిపుణుడైనవాడు (ప్రతిబింబాన్ని అలంకరించడం తెలిసినవాడు), బింబ-అలంకృతిం = మూలబింబాన్ని అలంకరించడమే, ఆతనుతే = చేస్తాడు (అంటే, ప్రతిబింబాన్ని అలంకరించడం మూలబింబాన్ని అలంకరించినట్లే), చేతః-భృంగ = ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా!, భ్రమసి = తిరుగుతున్నావు, వృథా = వ్యర్థంగా, భవ-మరు-భూమౌ = సంసారం అనే ఎడారిలో, విరసాయాం = రసము లేని (సారం లేని), భజ భజ = సేవించు, సేవించుము. లక్ష్మీ-నరసింహ-అనఘ-పద-సరసిజ-మకరందమ్ = లక్ష్మీనరసింహుని నిర్దోషమైన (పవిత్రమైన) పాదపద్మాల మకరందాన్ని, భజ భజ = సేవించు, సేవించుము.

తాత్పర్యము:

నీవు నీకు, ప్రభువులకు, సమస్త జీవులకు ప్రియమైన (మోక్షం లేదా పరమ శ్రేయస్సు) కోరుకుంటే, నిరంతరం నరసింహస్వామి పూజను చేయి. ప్రతిబింబాన్ని అలంకరించడంలో నిపుణుడైనవాడు, మూలబింబాన్ని అలంకరించినట్లే భావిస్తాడు (అలాగే భక్తుడు భగవంతుని ప్రతిబింబాన్ని పూజిస్తే, అది మూల భగవంతునికి చేరుతుంది). ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా! సారం లేని సంసారం అనే ఎడారిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? లక్ష్మీనరసింహుని పవిత్ర పాదపద్మాలలోని మకరందాన్ని (జ్ఞానాన్ని, ఆనందాన్ని) నిరంతరం సేవించు, సేవించుము.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం భగవంతుని పూజ యొక్క ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతుంది. జీవుని అంతిమ శ్రేయస్సు (మోక్షం) కోరుకుంటే నరసింహ పూజయే మార్గమని సూచిస్తుంది. "ప్రతిబింబాలఙ్కృతి" ఉదాహరణ ద్వారా, విగ్రహారాధన అనేది సాక్షాత్ భగవంతుని ఆరాధనతో సమానమని తెలియజేస్తుంది. మనస్సు సంసార సుఖాల వెనుక పరుగెత్తకుండా, భగవంతుని పాదపద్మాలలోని నిత్యానందాన్ని ఆస్వాదించమని ఉపదేశిస్తుంది.

---

శ్లోకం 2

శ్లోకం:

శుక్తౌ రజతప్రతిభా జాతా కటకాద్యర్థసమర్థా చే-

ద్దుఃఖమయీ తే సంసృతిరేషా నిర్వృతిదానే నిపుణా స్యాత్ ;

చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం

భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ . ౨ .

పదవిభాగము:

శుక్తౌ, రజతప్రతిభా (రజత + ప్రతిభా), జాతా, కటకాద్యర్థసమర్థా (కటక + ఆది + అర్థ + సమర్థా), చేత్, దుఃఖమయీ (దుఃఖ + మయీ), తే, సంసృతిరేషా (సంసృతిః + ఏషా), నిర్వృతిదానే (నిర్వృతి + దానే), నిపుణా, స్యాత్; చేతోభృఙ్గ, భ్రమసి, వృథా, భవమరుభూమౌ, విరసాయాం, భజ, భజ, లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్.

అన్వయము:

శుక్తౌ జాతా రజతప్రతిభా కటకాద్యర్థసమర్థా చేత్, తే దుఃఖమయీ ఏషా సంసృతిః నిర్వృతిదానే నిపుణా స్యాత్. హే చేతోభృఙ్గ! విరసాయాం భవమరుభూమౌ వృథా భ్రమసి. లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరందమ్ భజ భజ.

ప్రతి పదార్థము:

శుక్తౌ = ముత్యపు చిప్పలో (నత్తగుల్లలో), రజత-ప్రతిభా = వెండి వలె కనిపించేది (భ్రమ), జాతా = కలిగినది, కటక-ఆది-అర్థ-సమర్థా = కడియాలు మొదలైన ఆభరణాల ప్రయోజనానికి సమర్థమైనది, చేత్ = అయితే, దుఃఖమయీ = దుఃఖంతో నిండిన, తే = నీ యొక్క, సంసృతిః-ఏషా = ఈ సంసారము, నిర్వృతి-దానే = మోక్షాన్ని (పరమానందాన్ని) ఇవ్వడంలో, నిపుణా = నేర్పు కలిగినది, స్యాత్ = అవుతుంది, చేతోభృఙ్గ = ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా!, వృథా = వ్యర్థంగా, విరసాయాం = రసము లేని (సారం లేని),  వృథా = వ్యర్థంగా,  భ్రమసి = తిరుగుతున్నావు, భవ-మరు-భూమౌ = సంసారం అనే ఎడారిలో, లక్ష్మీ-నరసింహ-అనఘ-పద-సరసిజ-మకరందమ్ = లక్ష్మీనరసింహుని నిర్దోషమైన (పవిత్రమైన) పాదపద్మాల మకరందాన్ని. భజ భజ = సేవించు, సేవించుము.

తాత్పర్యము:

ముత్యపు చిప్పలో కనిపించే వెండి (అనగా శుక్తి రజత భ్రాంతి) కడియాలు మొదలైన ఆభరణాల ప్రయోజనానికి సమర్థమైనదైతే, నీ దుఃఖమయమైన ఈ సంసారము మోక్షాన్ని ఇవ్వడంలో సమర్థమవుతుంది. (కానీ శుక్తి రజతం కడియానికి పనికిరాదు, అలాగే సంసారం మోక్షానికి దారితీయదు). ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా! సారం లేని సంసారం అనే ఎడారిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? లక్ష్మీనరసింహుని పవిత్ర పాదపద్మాలలోని మకరందాన్ని (జ్ఞానాన్ని, ఆనందాన్ని) నిరంతరం సేవించు, సేవించుము.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం సంసారం యొక్క మిథ్యాత్వాన్ని, భ్రాంతి స్వరూపాన్ని తెలియజేస్తుంది. ముత్యపు చిప్పను వెండిగా భ్రమించినా, అది వాస్తవానికి వెండి కాదు, దానితో ఆభరణాలు చేయలేము. అలాగే సంసారంలోని సుఖాలు అనిత్యమైనవి, మిథ్య, అవి నిజమైన ఆనందాన్ని, మోక్షాన్ని ఇవ్వలేవు. జ్ఞాన దృష్టితో సంసారం ఒక భ్రాంతి అని గుర్తించి, పరమాత్మ వైపు దృష్టి సారించమని ఉపదేశిస్తుంది.

---

శ్లోకం 3

శ్లోకం:

ఆకృతిసామ్యాచ్ఛాల్మలికుసుమే స్థలనలినత్వభ్రమమకరోః

గన్ధరసావిహ కిము విద్యేతే విఫలం భ్రామ్యసి భృశవిరసే’స్మిన్ ;

చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం

భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ . ౩ .

పదవిభాగము:

ఆకృతిసామ్యాచ్ఛాల్మలికుసుమే (ఆకృతి + సామ్యాచ్ + శాల్మలి + కుసుమే), స్థలనలినత్వభ్రమమకరోః (స్థల + నలినత్వ + భ్రమమ్ + అకరోః), గన్ధరసావిహ (గంధ + రసౌ + ఇహ), కిము, విద్యేతే, విఫలం, భ్రామ్యసి, భృశవిరసే’స్మిన్ (భృశ + విరసే + అస్మిన్); చేతోభృఙ్గ, భ్రమసి, వృథా, భవమరుభూమౌ, విరసాయాం, భజ, భజ, లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్.

అన్వయము:

శాల్మలికుసుమే ఆకృతిసామ్యాచ్ స్థలనలినత్వభ్రమమ్ అకరోః. ఇహ గన్ధరసౌ కిము విద్యేతే? అస్మిన్ భృశవిరసే విఫలం భ్రామ్యసి. హే చేతోభృఙ్గ! విరసాయాం భవమరుభూమౌ వృథా భ్రమసి. లక్ష్మీనరసింహా నఘపదసరసిజమకరందమ్ భజ భజ.

ప్రతి పదార్థము:

ప్రతి పదార్థము

• శాల్మలి-కుసుమే = బూరుగపూవులో, ఆకృతి-సామ్యాచ్ = రూపంలో పోలిక వల్ల, స్థల-నలినత్వ-భ్రమమ్ = భూమిపై పుట్టిన కమలం అనే భ్రమను, అకరోః = కలిగించావు (కలిగింది).
• ఇహ = ఇందులో (బూరుగపూవులో), గంధ-రసౌ = సువాసన, మకరందం (రసం), కిము = ఏమి, విద్యేతే = ఉన్నాయా? (లేవు కదా).
• అస్మిన్ = ఈ, భృశ-విరసే = మిక్కిలి రసము లేని (సారం లేని) దానిలో, విఫలం = వ్యర్థంగా, భ్రామ్యసి = తిరుగుతున్నావు.
• హే చేతః-భృంగ = ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా!, విరసాయాం = రసము లేని (సారం లేని), భవ-మరు-భూమౌ = సంసారం అనే ఎడారిలో, వృథా = వ్యర్థంగా, భ్రమసి = తిరుగుతున్నావు.
• లక్ష్మీ-నరసింహ-అనఘ-పద-సరసిజ-మకరందమ్ = లక్ష్మీనరసింహుని నిర్దోషమైన (పవిత్రమైన) పాదపద్మాల మకరందాన్ని, భజ భజ = భజించు, భజించుము (సేవించు, సేవించుము).

తాత్పర్యము:

బూరుగపూవు (శాల్మలి కుసుమం) కమలం వలె కనిపించినప్పటికీ, అది భూమిపై పుట్టిన కమలం అనే భ్రమను మాత్రమే కలిగిస్తుంది. నిజానికి అందులో సువాసన, మకరందం వంటివి ఏమైనా ఉన్నాయా? (లేవు). ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా! అట్టి మిక్కిలి సారం లేని దానిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? సారం లేని సంసారం అనే ఎడారిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? లక్ష్మీనరసింహుని పవిత్ర పాదపద్మాలలోని మకరందాన్ని (జ్ఞానాన్ని, ఆనందాన్ని) నిరంతరం సేవించు, సేవించుము.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం బాహ్య సౌందర్యం వెనుక దాగి ఉన్న అసారతను ఉదాహరిస్తుంది. బూరుగపూవు కమలంలా కనిపించినా, దానిలో సువాసన గానీ, మకరందం గానీ ఉండవు. అలాగే సంసారంలోని వస్తువులు, సుఖాలు బాహ్యంగా ఆకర్షణీయంగా కనిపించినా, అవి నిజమైన ఆనందాన్ని, తృప్తిని ఇవ్వలేవని, కేవలం భ్రాంతినే కలిగిస్తాయని చెబుతుంది. మనస్సు ఇటువంటి వ్యర్థమైన విషయాల వెంట పరుగెత్తకుండా, నిత్యమైన ఆనందం లభించే భగవంతుని పాదాలను ఆశ్రయించమని ఉపదేశిస్తుంది.

---

శ్లోకం 4

శ్లోకం:

స్రక్చన్దనవనితాదీన్విషయాన్సుఖదాన్మత్వా తత్ర విహరసే

గన్ధఫలీసదృశా నను తే’మీ భోగానన్తరదుఃఖకృతః స్యుః ;

చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం

భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ . ౪ .

పదవిభాగము:

స్రక్చన్దనవనితాదీన్ (స్రక్ + చందన + వనితా + ఆదీన్), విషయాన్, సుఖదాన్, మత్వా, తత్ర, విహరసే, గన్ధఫలీసదృశా (గంధఫలీ + సదృశా), నను, తే’మీ (తే + అమీ), భోగానన్తరదుఃఖకృతః (భోగ + అనన్తర + దుఃఖ + కృతః), స్యుః; చేతోభృఙ్గ, భ్రమసి, వృథా, భవమరుభూమౌ, విరసాయాం, భజ, భజ, లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్.

అన్వయము:

స్రక్చన్దనవనితాదీన్ విషయాన్ సుఖదాన్ మత్వా తత్ర విహరసే. నను అమీ తే గంధఫలీసదృశాః భోగానన్తరదుఃఖకృతః స్యుః. హే చేతోభృఙ్గ! విరసాయాం భవమరుభూమౌ వృథా భ్రమసి. లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరందమ్ భజ భజ.

ప్రతి పదార్థము:

ప్రతి పదార్థము

• స్రక్-చందన-వనితా-ఆదీన్ = పూలదండలు, చందనం, స్త్రీలు మొదలైనవి, విషయాన్ = విషయాలను, సుఖదాన్ = సుఖాన్ని ఇచ్చేవని, మత్వా = భావించి, తత్ర = వాటిలో, విహరసే = విహరిస్తున్నావు (మునిగి తేలుతున్నావు).
• నను = నిజానికి, అమీ = ఇవి, తే = నీకు, గంధఫలీ-సదృశాః = గంధఫలి (ఒక రకమైన విషఫలం) వంటివి, భోగ-అనన్తర-దుఃఖ-కృతః = భోగించిన తర్వాత దుఃఖాన్ని కలిగించేవి, స్యుః = అవుతాయి.
• హే చేతః-భృంగ = ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా!, విరసాయాం = రసము లేని (సారం లేని), భవ-మరు-భూమౌ = సంసారం అనే ఎడారిలో, వృథా = వ్యర్థంగా, భ్రమసి = తిరుగుతున్నావు.
• లక్ష్మీ-నరసింహ-అనఘ-పద-సరసిజ-మకరందమ్ = లక్ష్మీనరసింహుని నిర్దోషమైన (పవిత్రమైన) పాదపద్మాల మకరందాన్ని, భజ భజ = భజించు, భజించుము (సేవించు, సేవించుము).

తాత్పర్యము:

పూలదండలు, చందనం, స్త్రీలు మొదలైన భోగ విషయాలను సుఖాన్ని ఇచ్చేవని భావించి వాటిలో విహరిస్తున్నావు. నిజానికి, ఇవి గంధఫలి (విషఫలం) వంటివి; భోగించిన తర్వాత అవి నీకు దుఃఖాన్ని మాత్రమే కలిగిస్తాయి. ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా! సారం లేని సంసారం అనే ఎడారిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? లక్ష్మీనరసింహుని పవిత్ర పాదపద్మాలలోని మకరందాన్ని (జ్ఞానాన్ని, ఆనందాన్ని) నిరంతరం సేవించు, సేవించుము.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం ఇంద్రియ భోగాల అనిత్యత్వాన్ని, దుఃఖ పర్యవసానాన్ని తెలియజేస్తుంది. లౌకిక సుఖాలు తాత్కాలికమైనవి, వాటిని అనుభవించిన తర్వాత దుఃఖం, నిరాశ కలుగుతాయి. వాటిని గంధఫలి (నిప్పులా కనిపించి విషం) వంటి విషఫలాలతో పోలుస్తారు. నిజమైన, శాశ్వతమైన ఆనందం లక్ష్మీనరసింహస్వామి పాదసేవలో మాత్రమే ఉంటుందని స్పష్టం చేస్తుంది.

---

శ్లోకం 5

శ్లోకం:

తవ హితమేకం వచనం వక్ష్యే శృణు సుఖకామో యది సతతం

స్వప్నే దృష్టం సకలం హి మృషా జాగ్రతి చ స్మర తద్వదితి ;

చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం

భజ భజ లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్ . ౫ .

పదవిభాగము:

తవ, హితమేకం (హితం + ఏకం), వచనం, వక్ష్యే, శృణు, సుఖకామో (సుఖకామః), యది, సతతం, స్వప్నే, దృష్టం, సకలం, హి, మృషా, జాగ్రతి, చ, స్మర, తద్వదితి (తద్వత్ + ఇతి); చేతోభృఙ్గ, భ్రమసి, వృథా, భవమరుభూమౌ, విరసాయాం, భజ, భజ, లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరన్దమ్.

అన్వయము:

యది తవ సతతం సుఖకామః, తర్హి ఏకం హితం వచనం వక్ష్యే, శృణు. స్వప్నే దృష్టం సకలం హి మృషా. జాగ్రతి చ తద్వత్ ఇతి స్మర. హే చేతోభృఙ్గ! విరసాయాం భవమరుభూమౌ వృథా భ్రమసి. లక్ష్మీనరసింహానఘపదసరసిజమకరందమ్ భజ భజ.

ప్రతి పదార్థము

• యది = అయితే, తవ = నీకు, సతతం = నిరంతరం, సుఖకామః = సుఖాన్ని కోరేవాడవు.
• తర్హి = అట్లయితే, ఏకం = ఒక, హితం = హితమైన, వచనం = మాటను, వక్ష్యే = చెబుతాను, శృణు = వినుము.
• స్వప్నే = కలలో, దృష్టం = చూసిన, సకలం = అంతా, హి = నిజానికి, మృషా = అసత్యము (భ్రాంతి).
• జాగ్రతి = జాగ్రదావస్థలో (మెలకువగా ఉన్నప్పుడు), చ = కూడా, తద్వత్ = అదే విధంగా (అసత్యమని), ఇతి = అని, స్మర = గుర్తుంచుకో.
• హే చేతః-భృంగ = ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా!, విరసాయాం = రసము లేని (సారం లేని), భవ-మరు-భూమౌ = సంసారం అనే ఎడారిలో, వృథా = వ్యర్థంగా, భ్రమసి = తిరుగుతున్నావు.
• లక్ష్మీ-నరసింహ-అనఘ-పద-సరసిజ-మకరందమ్ = లక్ష్మీనరసింహుని నిర్దోషమైన (పవిత్రమైన) పాదపద్మాల మకరందాన్ని, భజ భజ = భజించు, భజించుము (సేవించు, సేవించుము).

తాత్పర్యము:

నీవు నిరంతరం సుఖాన్ని కోరేవాడవైతే, నీకు హితమైన ఒక మాట చెబుతాను, వినుము. కలలో చూసినదంతా నిజానికి అసత్యం (భ్రాంతి) కదా. అలాగే, మెలకువగా ఉన్నప్పుడు కనిపించే ఈ ప్రపంచం కూడా కలలోనిది వలెనే (అసత్యం, భ్రాంతి) అని గుర్తుంచుకో. ఓ మనస్సు అనే తుమ్మెదా! సారం లేని సంసారం అనే ఎడారిలో వ్యర్థంగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు? లక్ష్మీనరసింహుని పవిత్ర పాదపద్మాలలోని మకరందాన్ని (జ్ఞానాన్ని, ఆనందాన్ని) నిరంతరం సేవించు, సేవించుము.

విశేషములు:

ఈ శ్లోకం తత్త్వబోధను అందిస్తుంది, జాగ్రదవస్థలో కనిపించే ప్రపంచం కూడా స్వప్నం వలెనే అనిత్యమైనది, మిథ్య అని బోధిస్తుంది. నిజమైన సుఖం కేవలం ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో, పరమాత్మ అనుగ్రహంలో మాత్రమే లభిస్తుందని తెలియజేస్తుంది. భగవంతుని పాదపద్మాలను ఆశ్రయించడం ద్వారానే ఈ మాయాజాలం నుండి విముక్తి పొంది, శాశ్వత ఆనందాన్ని పొందగలమని ఉపదేశిస్తుంది.

---

లక్ష్మీనృసింహపఞ్చరత్నం సమ్పూర్ణమ్ . .